Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Sayıştay denetim raporları, belediyenin üç yıllık mali ve idari tablosunu ortaya koydu. Raporlar birlikte değerlendirildiğinde, belediye başkanları değişmesine rağmen bazı bulguların farklı yıllarda yeniden gündeme geldiği görüldü.
Karşılaştırmada dönem ayrımı özellikle dikkate alındı. 2023 yılı raporu Zeynel Abidin Beyazgül’ün görev dönemine ait. 2024 yılı ise Beyazgül ile 4 Nisan 2024’te görevi devralan Mehmet Kasım Gülpınar’ın aynı mali yıl içinde görev yaptığı bir geçiş dönemi niteliğinde. 2025 raporu da Gülpınar’ın belediye başkanı olarak geçirdiği ilk tam yılı kapsıyor.
2023 raporunda 23 bulgu yer aldı
Sayıştay’ın 2023 yılı düzenlilik denetim raporunda, denetim görüşünün dayanağını oluşturan 8 bulgu ile diğer bulgular bölümünde 15 tespit yer aldı. Böylece raporda toplam 23 ana bulgu sıralandı.
Raporda taşınmazların muhasebe kayıtları, cins tashihi işlemleri, kira ve tahsis uygulamaları, işçilerin birikmiş yıllık izinleri, sosyal denge tazminatı, ihale ve sözleşme süreçleri ile bazı mali işlemlere ilişkin tespitlere yer verildi.
2024 iki başkanlı geçiş yılı oldu
2024 yılı raporu, yerel seçim nedeniyle iki farklı belediye başkanının görev yaptığı dönemi kapsıyor. Bu nedenle rapordaki her bulgunun doğrudan tek bir yönetim dönemine bağlanabilmesi için işlemin tarihi, imza süreci ve uygulama dönemi ayrıca incelenmeli.
Sayıştay, 2024 yılı mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine vardı. Raporda denetim görüşünün dayanağı bölümünde bulgu yer almazken, diğer bulgular başlığı altında 14 tespit sıralandı.
Bu tespitler arasında taşınmazların cins tashihi işlemlerinin tamamlanmaması, işçilerin birikmiş yıllık izinleri, ihale uygulamaları, kiraya verilen taşınmazların takibi ve çeşitli idari işlemler bulunuyor.
2025 raporunda dokuz ana bulgu
Mehmet Kasım Gülpınar’ın görevde bulunduğu ilk tam yılı kapsayan 2025 raporunda, denetim görüşünün dayanağını oluşturan 2 bulgu ile diğer bulgular bölümünde 7 tespit yer aldı.
Raporda maddi duran varlıkların amortisman işlemlerindeki hatalar ve sosyal amaçla alınan bisikletlerin mali tablolarda yer almaması denetim görüşünün dayanağı bulgular arasında gösterildi.
Diğer bulgular arasında ise sözleşmeye uygun kullanılmayan bir hibe bedelinin iadesi nedeniyle oluşan faiz gideri, mevzuatta sayılmayan kişilere cep telefonu hattı tahsis edilmesi, birikmiş yıllık izinler için gerekli tedbirlerin alınmaması, ihale ve uygulama süreçlerindeki hatalar, taşınmazların cins tashihlerinin yapılmaması, kiralama ve irtifak hakkı işlemlerindeki eksiklikler ile yasal dayanak olmadan bazı günlerde toplu taşımanın ücretsiz uygulanması yer aldı.
Sayıştay ayrıca bazı ihalelerin hazırlık ve uygulama süreçlerinin yeterince iyi planlanmadığını belirtti. Rapordaki örneklerden birinde, 120 günlük iş için değişen iş programları nedeniyle 450 günlük süre uzatımı verildiği kaydedildi.
Üç yıldır tekrar eden sorunlar var
Üç rapor birlikte incelendiğinde bazı başlıkların farklı yıllarda tekrarlandığı görülüyor. Belediye taşınmazlarının cins tashihi işlemleri, işçilerin birikmiş yıllık izinleri ve taşınmazların kiralanması ile sözleşme yükümlülüklerinin takibi bunlar arasında öne çıkıyor.
2025 raporunda, kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı kurulan bazı taşınmazlara ilişkin sigorta ve risk önlemleri konusunda bilgi ve belge bulunmadığı; kiracıların sözleşme yükümlülüklerinin yeterli düzeyde kontrol edilmediği tespit edildi.
Bulgu sayısı tek başına yeterli değil
Yıllar arasındaki bulgu sayısındaki artış veya azalış, tek başına bir yönetimin diğerinden daha başarılı ya da başarısız olduğunu göstermiyor. Denetimin kapsamı, bulguların niteliği, önceki tespitlerin giderilip giderilmediği ve işlemlerin hangi tarihte yapıldığı birlikte değerlendirilmek zorunda.
Sayıştay bulguları da tek başına ceza mahkemesi kararı, kişisel suç tespiti veya kesinleşmiş kamu zararı hükmü anlamına gelmiyor. Raporlar; kamu idaresinin mali tabloları, mevzuata uyumu ve iç kontrol uygulamaları hakkında denetim tespitleri içeriyor.
Bu nedenle üç yıllık raporların tarafsız değerlendirilmesi, hem geçmiş yönetimin hem mevcut yönetimin sorumluluk alanlarının dönem ve işlem tarihleri üzerinden ele alınmasını gerektiriyor.
Üç yıllık tablonun gösterdiği temel sonuç ise açık: Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinde yönetimler değişmesine rağmen taşınmazların kayıt ve kullanım biçimi, işçilerin birikmiş izinleri ve bazı idari uygulamalarla ilgili sorunlar Sayıştay raporlarında yer almaya devam etti.
Kaynak: T.C. Sayıştay Başkanlığı, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi 2023, 2024 ve 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporları.
Kaynak: T.C. Sayıştay Başkanlığı
